Artykuły

Justyna Lesińska

Problem MONW – otyłość metaboliczna z prawidłową masą ciała

Czym jest MONW?

Zespół MONW (ang. metabolic obesity in normal weight) dotyczy osób pozornie szczupłych i zdrowych, u których stwierdza się otyłość brzuszną, tzn. nadmierną ilość tkanki tłuszczowej zlokalizowaną w obrębie brzucha (najczęściej poprzez badanie składu ciała), i wystąpienie szeregu związanych z nią powikłań, takich jak insulinooporność, nieprawidłowy profil lipidowy (podwyższony poziom cholesterolu całkowitego, cholesterolu LDL, zaniżony poziom cholesterolu HDL), czy podwyższone ciśnienie tętnicze, przy jednoczesnym zachowaniu prawidłowego wskaźnika masy ciała BMI (<25, w niektórych źródłach <27).

Zagadnienie odkryto na początku lat 80. XX wieku na podstawie obserwacji wyników badań osób, które swoim wyglądem odbiegały od typowego obrazu osób otyłych. Mimo upływu prawie 40 lat od rozpoczęcia prac w tym temacie, wciąż nie zostały określone dokładne kryteria określające zespół MONW. Badacze na czele z N.B. Ruderman, zaproponowali system identyfikacji MONW poprzez skalę, w której zawarto następujące parametry:

  • stężenie glukozy, trójglicerydów, kwasu moczowego we krwi,

  • wartość ciśnienia tętniczego,

  • wywiad rodzinny (obciążenie genetyczne),

  • wystąpienie zespołu policystycznych jajników (PCOS) oraz choroby niedokrwiennej serca poniżej 60 roku życia,

  • czynniki predysponujące, takie jak niska masa urodzeniowa, niewielka aktywność fizyczna,

  • przyrost masy ciała po 18 (dla kobiet) i 21 dla mężczyzn roku życia,

  • wartość wskaźnika BMI, obwodu talii

  • oraz przynależność etniczną.

Inni naukowcy jako kryterium podają również ocenę trzewnej tkanki tłuszczowej poprzez badanie tomografem komputerowym oraz nieprawidłową wartość wskaźnika HOMA, służącego do diagnostyki insulinooporności.

Jak możemy zapobiec rozwojowi MONW?

Przyczyną rosnącej liczby osób z MONW, jest przede wszystkim brak obowiązku regularnego wykonywania przed Polaków podstawowych badań krwi. Wysoki poziom glukozy i insuliny we krwi lub hipercholesterolemia mogą przez wiele lat pozostać niezauważone, w związku z czym leczenie chorób często podejmowane jest zbyt późno. Ważną rolę w tym wypadku odgrywa także niska aktywność fizyczna, która predysponuje do zwiększenia ilości tkanki tłuszczowej, szczególnie wisceralnej (zlokalizowanej w obrębie jamy brzusznej). Ponadto, jako istotny czynnik profilaktyki zdrowia coraz częściej wymienia się kontrolę masy ciała, którą można bez większego problemu regularnie przeprowadzać w warunkach domowych, przy użyciu zwykłej wagi łazienkowej. Raz na jakiś czas warto także wybrać się do specjalisty i dokonać pomiaru składu ciała, aby sprawdzić, czy poziom naszej tkanki tłuszczowej oraz mięśniowej mieści się w normie.

Nieprawidłowe wyniki badań laboratoryjnych, zaniedbywanie regularnego podejmowania aktywności fizycznej lub zbyt wysoki poziom tkanki tłuszczowej zmierzony poprzez analizę składu ciała powinny skłonić nas do podjęcia działań mających na celu zminimalizowanie ryzyka wystąpienia w przyszłości wielu chorób cywilizacyjnych, takich jak m.in. cukrzyca typu II, choroby sercowo – naczyniowe, choroby nowotworowe.

Justyna Lesińska Pozytywne Zmiany

Bibliografia:

  1. Bucyk B., Tupikowska M., Bednarek – Tupikowska G., 2009, Kryteria rozpoznania zespołu metabolicznej otyłości z prawidłową masą ciała (MONW), Endokrynologia, Otyłość i Zaburzenia Przemiany Materii 2009, tom 5, nr 4, 226–232

  2. Wiśniewska K., 2018, Tajemnica MONW. Pacjent szczupły z zaburzeniami metabolicznymi – opis przypadku, Współczesna Dietetyka, nr 16/2018

  3. Kayoung L., 2009, Metabolically obese but normal weight (MONW) and metabolically healthy but obese (MHO) phenotypes in Koreans: characteristics and health behaviors, Asia Pac J Clin Nutr 2009;18 (2): 280-284

Daria Kołaczek

Daria Kołaczek SIGMA Dietetyka

DIETA MIND
Wśród najlepszych diet 2017 roku dieta MIND znalazła się na podium zajmując 3 miejsce według raportu U.S. News & World Report’s Best Diets.

Nazwa diety, a mianowicie „MIND” jest akronimem angielskiej nazwy Mediterranean-Dash Intervention for Neurodegenerative Delay co oznacza w wolnym tłumaczeniu interwencję dietetyczną opierającą się na założeniach diety śródziemnomorskiej i obniżającej ciśnienie w celu opóźnienia zmian neurodegeneracyjnych. Uf dosyć długa nazwa stąd dla skojarzenia warto odczytywać słowo MIND dosłownie z angielskiego co oznacza umysł, myśl. Jednym słowem jest to dieta sprzyjająca naszemu mózgowi.
Prym w naszym jadłospisie powinny grać warzywa i owoce z przewagą warzyw. Nie powinno również zabraknąć pełnoziarnistych produktów zbożowych, dobrej jakości tłuszczów roślinnych takich jak oliwa z oliwek, olej rzepakowy, orzechów i nasion. Pojawiają się również pewne modyfikacje, które stanowią o wyróżnieniu tej diety spośród wyżej wymienionych.

ZAŁOŻENIA charakterystyczne dla DIETY MIND

– 1- 2 dni w tygodniowym jadłospisie zaleca się, aby były wegetariańskie
– do 6 porcji tygodniowo można spożywać chude mięso, drób, ryby, jaja
– co najmniej 2 porcje owoców w tygodniu powinny stanowić owoce jagodowe
– co najmniej jedną porcją warzyw dziennie powinny być warzywa zielone

DLACZEGO?
– ograniczenie spożycia produktów odzwierzęcych ma na celu m. in. ograniczenie tłuszczów nasyconych, których zbyt duża ilość w stosunku do zaleceń może mieć działanie miażdżyco twórcze
– zalecenie owoców jagodowych wiąże się ze zwiększoną podażą witaminy C, E, różnego rodzaju związków przeciwutleniających, którym przypisuje się działanie opóźniające starzenie organizmu
-zielone warzywa są dobrym źródłem witamin z grupy B oraz folianów , których odpowiednia podaż pozwała na sprawne działanie układu nerwowego
– kwasy omega -3 w odpowiednim stosunku do omega -6, których źródłem są nie tylko tłuste ryby, ale również tłuszcze pochodzenia roślinnego zmniejszają ryzyko chorób układu krążenia, wspomagają funkcjonowanie centralnego układu nerwowego i zmniejszają ryzyko stanów zapalnych

DLA KOGO?
Szczególną grupą populacyjną , u której warto zastanowić się nad modyfikacją diety w kierunku zaleceń diety MIND są seniorzy, szczególnie Ci w grupie ryzyka chorób neurodegeneracyjnych takich jak: choroba Alzheimera, Parkinsona, demencja i wszelkiego rodzaju zaburzenia poznawcze.
Warto dodać, że profilaktykę chorób neurodegeneracyjnych możemy wdrażać w każdym wieku.

P.S. Uwaga dla maturzystów, studentów i wszystkich uczących się, a jak wiadomo człowiek uczy się przez całe życie 🙂

BARDZO DUŻY SKRÓT MYŚLOWY
Przed kilkugodzinnym egzaminem lepiej zjeść pełnowartościowy posiłek (białko komplementarne tłuszcze roślinne i węglowodany złożone) niż popularnego słodkiego batona na szybko. Neurotransmitery kolokwialnie mówiąc odpowiedzialne za przepływ informacji w mózgu to w dużej mierze związki peptydowe (BIAŁKO), Dobrej jakości TŁUSZCZE budują osłonki mielinowe -izolatory kabli po których śmiga wygenerowany przez komórkę nerwową impuls informacyjny, a WĘGLOWODANY ZŁOŻONE uwalniają powoli glukozę odżywiającą komórki nerwowe, aby cała „fabryka – mózg” pracowała sprawnie długofalowo, a nie na zasadzie zrywu

Purella

ZALETY PRODUKTÓW BE RAW

Batony BE RAW są wypełnione naturalnymi składnikami. Produkowane w technologii RAW z dodatkiem superfoods, jak nasiona chia, surowe kakao, chlorella, orzechy, burak czy kokos, które dostarczają cennych składników odżywczych.

Wszystkie batony są świetną i wartościową przekąską w ciągu dnia. Jako źródło dobrych węglowodanów mogą stanowić zastrzyk energii przed i po treningu.

Baton Energy Bar to wytrawny smak surowego kakao z aromatyczną nutą kokosa i szczyptą chlorelli.

Jego świetny skład jest tak prosty:
daktyle, surowe kakao 15%, migdały 14%, wiórki kokosowe 12%, chlorella 1,5%.

WARTOŚCI ODŻYWCZE

Surowe kakao jest źródłem przeciwutleniaczy, które korzystne wpływają na prawidłowe funkcjonowanie układu krążenia. Zawarte w nim związki są wykorzystywane przez mózg do wytwarzania tzw. hormonu szczęścia – serotoniny. Kokos zawiera dobre kwasy tłuszczowe MCT, które stanowią szybko dostępne źródło energii. Chlorella poprawia wydolność, odporność i regeneruje organizm po wzmożonym wysiłku

Baton High Protein to aż 22,8 g dobrze przyswajalnego białka najwyższej jakości, które blokuje katabolizm mięśni i przyspiesza regenerację powysiłkową. Białko pomaga w utrzymaniu masy mięśniowej oraz przyczynia się do jej wzrostu.

Jego świetny skład jest tak prosty:
koncentrat białka serwatki 36%, daktyle, gorzka czekolada 14% (miazga kakaowa 86%, tłuszcz kakaowy, cukier trzcinowy, lecytyna rzepakowa, wanilia), śliwki 10%, surowe kakao 7%, wiórki kokosowe 3,3%, proteinowe płatki 3% (koncentrat białka serwatki, skrobia z tapioki), nasiona chia (salvia hispanica) 1,7%.

WARTOŚCI ODŻYWCZE

Zawarte w batonie nasiona chia wzbogacą dietę o naturalne źródło kwasów omega-3. Wszystkie składniki najwyższej jakości oblane 86% gorzką czekoladą, tworzy wartościową przekąskę z dużą ilością białka.

Jeśli lubisz masło orzechowe, to baton Healthy Snack jest produktem dla Ciebie. Łączy wytrawny smak orzechów ze słodyczą daktyli, tworząc przekąskę doskonałą.

Jego świetny skład jest tak prosty:
daktyle 64%, pasta z orzechów arachidowych 22% (prażone orzechy arachidowe 100%), orzechy arachidowe 14%

WARTOŚCI ODŻYWCZE

Baton wypełniony orzechami arachidowymi, które zawierają najwięcej białka ze wszystkich orzechów, dlatego mogą być świetnym uzupełnieniem diety wegańskiej. Dzięki słodkim daktylom, baton Healthy Snack to idealna propozycja pożywnej przekąski dla osób aktywnych zarówno umysłowo, jak i fizycznie

Baton Superfood to zdrowe połączenie buraka oraz surowego kakao z dodatkiem siemienia lnianego i ziaren słonecznika. Burak zawiera przeciwutleniacze, które zwiększają przyswajanie tlenu przez komórki, wspomagają układ krwionośny oraz chronią organizm przed szkodliwym działaniem wolnych rodników.

Jego świetny skład jest tak prosty:
daktyle, burak 17%, migdały 10%, ziarna słonecznika 5%, siemię lniane 4%, surowe kakao 2%.

WARTOŚCI ODŻYWCZE

To zastrzyk energii i wartości odżywczych pochodzących z najlepszych polskich superfood. Nie znajdziesz w nim dodatku cukru, ulepszaczy i konserwantów. Jest produkowany w technologii RAW, dlatego zachowuje wartości odżywcze wszystkich składników. To odpowiednia przekąska dla osób na diecie wegańskiej i bezglutenowej.

Kuleczki BeRAW to wartościowe połączenie zdrowego z pożytecznym. Trzy ciekawe propozycje małych kuleczek, którymi można podzielić się z innymi. Znaleźć tu można słodko-słoną propozycję z klasycznym białkiem z serwatki, wersję z surowym kakao, orzechami i delikatną nutą mięty, wzbogaconą o białko wegańskie oraz aromatyczne połączenie mango i orientalnych przypraw. Zaskakujące połączenie smaków, a do tego bogactwo wartościowych składników to niewątpliwy atut tych zdrowych przekąsek.

Kuleczki Chocolate-mint explosion to połączenie surowego kakao z delikatnie orzeźwiającym miętowym zakończeniem.

Ich świetny skład jest tak prosty:
daktyle 29%, syrop daktylowy, izolat białka grochu 17%, orzechy nerkowca 14%, surowe kakao 12%, olej kokosowy, mięta 0,08%.

WARTOŚCI ODŻYWCZE

Do tej przekąski, specjalnie z myślą o osobach będących na diecie wegetariańskiej i wegańskiej, dodano białko roślinne, które jest niezwykle ważne w dietach tego typu. W kuleczkach znajdziesz surowe kakao, które zawiera więcej antyoksydantów niż czerwone wino czy zielona herbata.

Przekąska BeRAW Oriental Boost to naturalny zastrzyk energii w orientalnym wydaniu, który zaskoczy Cię zarówno formą jak i składem. Cynamon przyspieszy przemianę materii i spalanie tłuszczu.

Ich świetny skład jest tak prosty:
daktyle 59%, migdały 24%, płatki gryki 12%, mango, kurkuma 1,2%, czarny pieprz 0,17%, kardamon 0,1%, cynamon 0,06%.

WARTOŚCI ODŻYWCZE

Kurkuma i kardamon korzystnie wpływają na pracę przewodu pokarmowego. Orientalne przyprawy w połączeniu z daktylami i zdrowymi płatkami gryki to pyszna przekąska stworzona z myślą o weganach i osobach unikających glutenu, stworzona wyłącznie z naturalnych komponentów i owoców.

Kuleczki Whey Protein to przekąska z najwyższej jakości białkiem w słodko-słonym wydaniu. Koncentrat białek serwatkowych charakteryzuje się szybkim czasem wchłaniania oraz wysokim poziomem aminokwasów rozgałęzionych.

Ich świetny skład jest tak prosty:
daktyle 33%, orzechy nerkowca 25%, syrop daktylowy, koncentrat białka serwatki 13%, surowe kakao 8%, sól himalajska 0,3%.

WARTOŚCI ODŻYWCZE

Suszone daktyle to źródło wartościowych węglowodanów, z którego można czerpać energię podczas intensywnego wysiłku. Dodatek surowego kakao zwiększa wydzielanie substancji odpowiedzialnych za poprawę nastroju i minimalizuje zmęczenie.

Produkty be raw znajdziesz TUTAJ

dietolubni.pl

dietolubni.pl

 

Mamy majówkę, dla wielu osób będzie to “sezon grillowy”. Jeszcze kilka lat temu na grillu królowała wyłącznie kiełbasa, czasami pojawił się jakiś karczek. Ostatnio można zaobserwować, że chętniej sięgamy po inne smakołyki i zaczynamy szukać nowych smaków. Zanim zaplanujemy tegoroczne menu majówkowe warto poznać kilka zasad, dzięki którym grillowanie będzie zdrowsze, a dodatkowo nie sprawi, że nasze zdrowe nawyki pójdą w zapomnienie.

 

1. Zacznijmy od dokładnego wyszorowania rusztu. Zaschnięte resztki tłuszczu pod wpływem wysokiej temperatury mogą wydzielać szkodliwe substancje. Do grillowania używamy węgla drzewnego lub drewna z drzew liściastych, a nie iglastych (mają dużo żywicy, która podczas spalania wydziela szkodliwe związki). Do rozpalania grilla nie używamy gazet czy kartonów. Jeśli już decydujemy się na użycie płynnej rozpałki, to możemy to zrobić jedynie na początku, nigdy nie dolewamy jej, gdy jedzenie już leży na ruszcie.

2. Grillujemy nad żarem, a nie nad żywym ogniem. Mięso, które wymaga dłuższego grillowania najlepiej układać na tackach, a nie bezpośrednio na ruszcie, tak żeby tłuszcz nie kapał na węgiel, bo powstaje wtedy dym zawierający substancje potencjalnie rakotwórcze (wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne WWA oraz heterocykliczne aminy aromatyczne HCA).

3. Wszystkie kładzione na ruszt potrawy powinny mieć temperaturę pokojową, dlatego lepiej wszystko przygotować i wyciągnąć z lodówki chwilę wcześniej. Nie grillujemy produktów zamrożonych.

4. Mięso najlepiej wcześniej zamarynować w ziołach, które mają sporo antyoksydantów (najlepsze będą rozmaryn, tymianek czy oregano). Świetnie wpływa to również na smak potraw. Warto też sięgnąć po ryby, ich czas przygotowania na grillu jest krótszy niż mięsa, więc powstaje mniej substancji rakotwórczych.

5. Pamiętajmy, że tłuste mięso jest ciężkostrawne i jeżeli robimy grilla wieczorem, to możemy w nocy czuć się ciężko. Warto zastąpić tłuste mięso drobiem lub rybami.

6. Nie jemy mięsa przypalonego, bo w przypalonych kawałkach jest największe stężenie rakotwórczego HCA. Zawsze dokładnie sprawdzajmy też, czy mięso już się upiekło. Można do tego użyć specjalnego termometru do żywności lub po prostu przekroić kawałek mięsa.

7. Grill to nie tylko mięso! Grillowane warzywa też świetnie smakują. Warto włączyć do menu np. cukinię, bakłażana, pieczarki lub paprykę. Warzywa zawierają błonnik, za który nasz układ trawienny będzie wdzięczny podczas grillowej uczty.

8. Na każdą porcję zjedzonego mięsa niech przypada porcja świeżych warzyw. Najlepiej takich, które zawierają antyoksydanty (warzywa liściaste, brokuły, karczochy, cebula, fasola, pietruszka, papryka, zioła, buraki). Źródłem antyoksydantów są również owoce (jagody, truskawki, granat) oraz orzechy i nasiona.

9. Grillowanie to również napoje. Słodkie napoje gazowane i alkohol pobudzają apetyt, są też kaloryczne. W zestawieniu z tłustym mięsem będzie to już bardzo wysokoenergetyczny posiłek. Lepszym pomysłem będzie woda np. z plasterkiem cytryny.

10. Pamiętajmy, żeby grillowanie nie stało się podstawą naszej diety w okresie letnim. Jeśli rozsądnie podejdziemy do tematu, nasz organizm poradzi sobie z okazjonalnym nadmiarem substancji szkodliwych. Również osoby, które liczą kalorie nie powinny bać się sezonu grillowego. Wystarczy zdecydować się na chude mięso lub ryby zamiast kiełbasy i boczku, a do picia wybrać wodę lub zieloną herbatę (antyoksydanty).

Daria Kołaczek

Daria Kołaczek SIGMA Dietetyka

 

Z punktu widzenia technologii stosowanie syropów wysokofruktozowych zamiast sacharozy jest tańsze, łatwiejsze, bardziej wydajne, korzystne sensorycznie [7]. Natomiast podobnie jak każdy inny dodany cukier prosty jedzony w nadmiarze (powyżej 10% kalorii z naszej diety) sprzyja chorobom dietozależnym np: otyłości, insulinooporności, cukrzycy, dnie moczanowej [2]. A  „przedawkować” nietrudno szczególnie w przypadku dzieci, bo już przykładowa szklanka dosładzanego napoju spełniana zapotrzebowanie w 2/3 na dopuszczalną ilość dodanego cukru w przeciętnej diecie [8].

Przykład
1200kcal dziennie dla dziecka o wadze 15kg
10% kalorii z diety dziecka to 120kcal czyli 30g sacharozy
szklanka popularnego napoju wiśniowo-jabłkowego dostarcza ok 20g cukru dodanego.

Zwracajmy uwagę nie tylko na jakość, ale również na ilość tego co sami jemy i podajemy naszym dzieciom.

Syropy wysokofruktozowe w tym również glukozo- fruktozowy otrzymuje się w wyniku hydrolizy enzymatycznej lub kwasowej skrobi. Początkowo wytwarzano je ze skrobi ziemniaczanej lub pszenicznej, obecnie główny surowiec do produkcji to skrobia kukurydziana [1]. Proces uzyskania syropu wysokofruktozowego ma wysoką wydajność właśnie w procesie produkcji uwzględniającym wykorzystanie skrobi kukurydzianej.

Etapy uzyskania syropu glukozo-fruktozowego
1. Skrobia czyli długi łańcuch cząsteczek glukozy jest poddawany hydrolizie enzymatycznej („pocięciu”) w środowisku kwaśnym na cząsteczki glukozy- uzyskuje się syrop glukozowy z wydajnością procesu 96-98%.
2. Następnie część cząsteczek glukozy ulega izomeryzacji (z tego samego rodzaju i ilości atomów dzięki innemu enzymowi powstaje nowy związek) do fruktozy.

Najlepszą wydajność procesu uzyskuje się dzięki immobilizowaniu (spowodowaniu, że dany enzym jest stabilny fizyko-chemicznie i może być użyty wielokrotnie w procesie)[6].
3. Ten proces zachodzi w środowisku zasadowym np: przy udziale jonów magnezowych w określonej temperaturze i czasie stąd uzyskany syrop fruktozowy wymaga następnie oczyszczenia.
4.W procesie oczyszczania wykorzystuje się wymieniacze jonowe, węgiel aktywny i proces odparowania wody [3].

Syrop glukozowo-fruktozowy uzyskany na drodze powyższego procesu może nosić również nazwę handlową izoglukoza, syrop wysokofruktozowy (HFS – high fructose syrup) lub wysokofruktozowy syrop kukurydziany (HFCS – high fructose corn syrup).
HFCS może zawierać różny stosunek glukozy do fruktozy. Większy udział danego izomeru determinuje nazwę co jest zatwierdzone ustawowo. Tym przykładem nazwa „syrop glukozo-fruktozowy” mówi o większej zawartości glukozy w stosunku do fruktozy w syropie.
Skład węglowodanowy (cukry to węglowodany proste) takiego syropu może wyglądać następująco:
42% fruktozy w suchej masie, 52% glukozy w suchej masie, 6% innych cukrów w suchej masie,
z uwzględnieniem, że sucha masa syropu to 71g na 100gramów syropu (reszta to woda).
Najczęściej w Unii Europejskiej pod pojęciem syrop glukozowo-fruktozowy znajdziemy wyżej wymieniony skład (HFCS -42).
Wyróżniamy także syropy HFCS-55 i HFCS-90, które z racji składu nazywamy syropami fruktozo-glukozowymi, których stosowanie jest popularne w Stanach Zjednoczonych i Kanadzie.
Wśród innych cukrów, oprócz glukozy i fruktozy, które powstają w wyniku produkcji syropu powstają α- dikarboksylowe związki o właściwościach cytotoksycznych. Jest ich natomiast ilościowo od kilkunastu do kilkudziesięciu nanogramów na mililitr stąd trudno żeby w związku z tym polecać syrop HFCS-42 jako produkt o właściwościach prozdrowotnych [5].

Źródła:
1. JOANNA SADOWSKA, MAGDA RYGIELSKA TECHNOLOGICZNE I ZDROWOTNE ASPEKTY STOSOWANIA SYROPU WYSOKOFRUKTOZOWEGO DO PRODUKCJI ŻYWNOŚCI, ŻYWNOŚĆ. Nauka. Technologia. Jakość, 2014, 3 (94), 14 – 26
2. Zawartość glukozy, fruktozy i sacharozy w wybranych napojach typu soft drink Probl Hig Epidemiol 2014, 95(2): 438-444, Maciej Bilek 1/, Kinga Stawarczyk 2/, Anna Pasternakiewicz
3. ZAGROŻENIA ZDROWOTNE ZWIĄZANE ZE STOSOWANIEM SYROPU WYSOKOFRUKTOZOWEGO W PRODUKCJI ŻYWNOŚCI, Karolina BIERNACKA Dr inż. Monika HOFFMANN Dr inż. Anna PIOTROWSKA, inżynieria żywności. POSTĘPY TECHNIKI PRZETWÓRSTWA SPOŻYWCZEGO 2/2016 89-96
4. ZIELONA CHEMIA W PRZEMYLE SPOYWCZYM, Ewa Majewska i Ewa Białecka-Florjaczyk, CHEMIA DYDAKTYKA, EKOLOGIA, METROLOGIA 2010, R. 15, NR 1, 21-27
5. Identification and quantification of six major α-dicarbonyl process contaminants in high-fructose corn syrup, Anal Bioanal Chem (2012) 403:2923–2931, Sabrina Gensberger & Stefan Mittelmaier & Marcus A. Glomb & Monika Pischetsrieder
6. Immobilization of Recombinant Glucose Isomerase for Efficient Production of High Fructose Corn Syrup. Appl Biochem Biotechnol, Li-Qun Jin1,2 & Qi Xu1,2 & Zhi-Qiang Liu1,2 & Dong-Xu Jia1,2 & Cheng-Jun Liao3 & De-Shui Chen3 & Yu-Guo Zheng 1,2017.
7. Kmietowicz Z. 2015. the BMJ. Sixty seconds on…highfructose corn syrup. 1 str
8. Słodkiego miłego życia z syropem, ale czy zdrowego? Makowski Tomasz

Katarzyna Ślusarska

Tkanka tłuszczowa składa się głównie z adipocytów, w jej wzroście i funkcjonowaniu biorą udział również inne komórki, zalicza się do nich m.in. preadipocyty, makrofagi, limfocyty, fibroblasty oraz komórki naczyń. Otyłość może prowadzić do znacznych zmian w składzie komórkowym tkanki tłuszczowej, a także modulować funkcję obecnych tam komórek.

Tkanka tłuszczowa nie jest jedynie magazynem energii, ale pełni również funkcję endokrynną, wydziela wiele substancji bioaktywnych, które nazywamy adipokonami. Ten mechanizm jest odpowiedzialny za związek otyłości z zaburzeniami metabolicznymi. Układ odpornościowy i przemiany metaboliczne są ze sobą ściśle związane i funkcjonalnie zależne. Spożywanie nadmiernej ilości pożywienia przez osoby otyłe wyzwala w organizmie reakcje stresogenne i szkodliwe. W konsekwencji dochodzi do rozwoju stanu zapalnego o niskim nasileniu, które nazywane jest „metazapaleniem”, zapaleniem metabolicznym. Wiele substancji wydzielanych przez tkankę tłuszczową takich jak np. TNF-a, IL-6 oraz leptyna, powoduje nasilenie stanu zapalnego. Badania wykazują, że zaburzenia w wytwarzaniu adipokin, powodują liczne nieprawidłowości metaboliczne oraz modulują odpowiedź immunologiczną. Wykazano również związek między zwiększoną aktywnością zapalną występującą w otyłości, a rozwojem insulinooporności.

Wiele czynników bierze udział w rozwoju metazapalenia, a mianowicie:
Niedotlenienie adipocytów – powiększone adipocyty znajdują się w większej odległości od naczyń.

Stres oksydacyjny – wyższy poziom wolnych kwasów tłuszczowych i glukozy w tkance tłuszczowej zwiększa wytwarzanie wolnych rodników, w konsekwencji prowadzi to do uszkodzenia śródbłonka i aktywacji kaskady prozapalnej, która napędza się samoistnie.

Stres siateczki śródplazmatycznej – powoduje zachwianie równowagi między składnikami odżywczymi wewnątrz komórki.

Obumieranie adipocytów – liczne badania wykazały, że obumieranie adipocytów, które towarzyszy otyłości, powoduje masowy napływ komórek układu immunologicznego, przyczyniając się tym samym do powstania i rozwoju stanu zapalnego, co ułatwia rozwój chorób autoimmunizacyjnych.

Zaburzenia składu naturalnej flory jelit – odpowiedni skład flory bakteryjnej jelit jest niezbędny do prawidłowego funkcjonowania m.in. układu odpornościowego.

Podsumowując, nadmierna masa ciała nie jest jedynie problemem estetycznym, a trend szczupłego, wysportowanego ciała jedynie modą, która przeminie. Należy mieć świadomość o wpływie otyłości na cały organizm i z pełną odpowiedzialnością podejmować decyzje żywieniowe każdego dnia.

Bibliografia:
1. M. Góralska , M. Majewska-Szczepanik, M. Szczepanik, Mechanizmy immunologiczne towarzyszące otyłości i ich rola w zaburzeniach metabolizmu, Postepy Hig Med Dosw (online), 2015; 69: 1384-1404, dostęp dnia 20.11.2017
2. M. Olszanecka-Glinianowicz, B. Zahorska-Markiewicz, Otyłość jako choroba zapalna, Postepy Hig Med Dosw. (online), 2008; 62: 249-257, dostęp dnia 20.11.2017

Katarzyna Ślusarska, Dobry Dietetyk

Więcej o autorce artykułu TUTAJ

 

 

Inna Strona Diety

O prebiotykach – Marta Kwiatkowska prowadząca poradnię INNA STRONA DIETY

W naszych jelitach znajduje się ponad 1500 gatunków mikroorganizmów (mikrobiota jelitowa), które odgrywają kluczową rolę w zachowaniu naszego zdrowia. Badania potwierdzają, iż dietą można wpłynąć na skład ilościowy i jakościowy mikrobioty. Co zatem jeść, aby pobudzić wzrost pożytecznych bakterii a ograniczyć ilość bakterii patogennych?

PREBIOTYKI
Prebiotyki zostały zdefiniowane jako niestrawialne składniki pożywienia, które selektywnie stymulują wzrost i aktywność odpowiednich, korzystnych bakterii (zwłaszcza Bifidobacterium oraz Lactobacillus) w naszych jelitach. Zatem żywność bogata w substancje prebiotyczne pomoże naszej mikrobiocie w prawidłowym funkcjonowaniu.

ŹRÓDŁA
Prebiotyki naturalne występują w ponad 36 000 produktów pochodzenia roślinnego. Ze względu na swoje prozdrowotne właściwości dodawane są chętnie do produktów spożywczych przez producentów żywności. Szczególnie cennymi prebiotykami są inulina, fruktooligosacharydy (FOS) oraz galaktooligosacharydy (GOS). Inulinę znajdziemy w cykorii, topinamburze, mniszku lekarskim, czosnku, cebuli, pszenicy. Do diety warto włączyć również szparagi, pora, jęczmień, banany. FOS występują ponadto w ziemniakach i miodzie a GOS w mleku. Dzięki tym produktom spożywczym nasza flora bakteryjna będzie dobrze odżywiona.

KORZYŚCI
Spożywanie produktów bogatych w prebiotyki może przynieść wymierne korzyści dla zdrowia: obniżenie cholesterolu LDL, wspomaganie leczenia choroby wrzodowej żołądka i jelit, wzmocnienie odporności, poprawę przyswajalności wapnia i magnezu czy wreszcie ochronę przed niektórymi nowotworami.

WŁAŚCIWOŚCI TECHNOLOGICZNE
Inulina, dzięki lekko słodkiemu smakowi oraz zdolności zastąpienia tłuszczu w produkcie, jest idealna w produktach dla diabetyków oraz produktach odtłuszczonych, które dzięki niej zachowują smak oraz delikatność. 1 g inuliny może zastąpić 4 g tłuszczu, a jednocześnie produkt nie straci „pełni smaku”, stąd inulinę stosuje się m.in. w niskokalorycznych lodach i deserach.

SKROBIA OPORNA
Specjalnym rodzajem prebiotyku jest skrobia, której nasz organizm nie potrafi strawić, tzw. skrobia oporna. Powstaje ona w wyniku podgrzania a następnie schłodzenia (np. przez noc w lodówce) produktów skrobiowych, takich jak ziemniaki, ryż czy kukurydza. Podczas schładzania część skrobi zmienia swoją strukturę i staje się niedostępna dla enzymów trawiennych, staje się za to świetną pożywką dla mikrobioty jelitowej. Skrobię oporną zawierają również zielonkawe, niezbyt dojrzałe banany.
Warto wziąć pod uwagę, że to co jemy wpływa na zdrowie naszych jelit. Nie służy im dieta „zachodnia”, bogata w tłuszcze trans, cukier a uboga w witaminy i minerały. Za to dieta bogata w prebiotyki pozwoli zachować odpowiednie proporcje i aktywność flory bakteryjnej, a co za tym idzie, pozytywnie wpłynie na nasze zdrowie i stan naszych jelit.

 

 

Źródła:
1. Śliżewska K., Nowak A., Barczyńska R., Libudzisz Z.: „Prebiotyki – definicja, właściwości i zastosowanie w przemyśle”., Żywność. Nauka. Technologia. Jakość. 2013, 1(86): 5-20
2. Kulczyński B., Gramza – Michałowska A.: „Właściwości prozdrowotne fruktanów typu inuliny”. Med. Rodz. 2016, 19(2): 86-90
3. Mojka K.: „Probiotyki, prebiotyki i synbiotyki – charakterystyka i funkcje.” Probl. Hig. Epidemiol. 2014, 95(3): 541-549
4. Leszczyński W.: „Resistant starch – classification, structure, production.” Pol. J. Food Nutr. Sci. 2004, 13/54: 37-50

Otyłość jest przewlekłą chorobą, charakteryzująca się zwiększeniem ilości tkanki tłuszczowej ponad przyjętą normę. Skutkuje poważnymi konsekwencjami zdrowotnymi, m.in.: zaburzeniami metabolicznymi i chorobami układów krążenia, układu pokarmowego, płciowego czy kostnego.

Nie bez znaczenia są również konsekwencje psychologiczne otyłości związane z obniżeniem odczuwanej jakości życia oraz częstym współwystępowaniem takich zaburzeń jak: lęk, depresja, zaburzenia osobowości, kompulsywne objadanie się, bulimia.

Coraz częściej otyłość wraz z towarzyszącymi jej konsekwencjami dotyka dzieci i młodzież.
Dane epidemiologiczne dotyczące nadwagi i otyłości są alarmujące. Na całym świecie żyje ponad 300 milionów ludzi otyłych i liczba ta stale wzrasta, ponad 70% Polaków obciążonych jest ryzykiem utraty zdrowia z powodu otyłości. U osób o prawidłowej masie ciała tkanka tłuszczowa nie przekracza 20% masy ciała u kobiet i 10% u mężczyzn. U osób otyłych nierzadko stanowi ponad 50% masy ciała.

Za najczęstsze przyczyny otyłości wynikające ze stylu życia uznaje się:
1. Nieprawidłowe nawyki żywieniowe:
– pomijanie śniadań;
– nieregularne spożywanie posiłków;
– nieuważne jedzenie, czyli jedzenie podczas wykonywania innych czynności, takich jak: oglądanie telewizji, czytanie, przeglądanie telefonu;
– jedzenie w pośpiechu;
– wieczorne objadanie się;
– nieprawidłowy skład posiłków, wykorzystywanie w posiłkach produktów wysokokalorycznych;
– przyrządzanie potraw z przewagą metody obróbki, jaką jest smażenie;
– nadużywanie produktów typu fast –food i przekąsek (ciastka, batony, słodycze).
2. Brak aktywności fizycznej, wynikającej z :
– siedzącego trybu życia;
– korzystania z samochodu i środków komunikacji miejskiej;
– preferowania form biernego wypoczynku, takich jak oglądanie telewizji, korzystanie z komputera;
– unikania aktywności i sportu.

Aby zapobiegać otyłości powinniśmy stopniowo zacząć wprowadzać zmiany w naszym stylu życia. Pierwszym krokiem powinno być wprowadzenie zasad racjonalnego odżywiania się:
– dzień powinno się zaczynać od pożywnego śniadania;
– dietę należy komponować z produktów pełnowartościowych;
– posiłki powinny być spożywane na siedząco, powoli, beż żadnych czynność towarzyszących;
– jadłospis powinien obejmować 4-5 mniejszych posiłków;
– należy zupełnie wykluczyć ze swojej listy jedzenie typu fast-food i niezdrowe, słodkie przekąski;
– napoje słodkie i gazowane należy zastąpić dobrej jakości wodą.

Kolejnym etapem zmian powinno być zwiększenie aktywności fizycznej, zaleca się stosowanie zasady małych kroków, czyli na początku można zamienić bierny wypoczynek na spacery, czy wycieczki rowerowe. Przy siedzącym trybie życia wskazany jest regularny wysiłek fizyczny, przy czym ważne jest aby dana aktywność sprawiała nam przyjemność, wtedy jest większa szansa, że aktywność zagości w naszym życiu na dłużej, a nie tylko na chwilę.
Zmiany należy wprowadzać powoli, stopniowo i nie traktować ich w kategorii chwilowej zmiany, a raczej jako nowego stylu życia.

Należy podkreślić, że otyłość jest jedną z najszybciej rozprzestrzeniających się chorób cywilizacyjnych XXI wieku. Epidemia nadmiernej masy ciała dotyczy coraz większej grupy osób, w tym także mieszkańców Polski.

Źródła:
1. H.Ciborowska, A.Rudnicka „Dietetyka Żywienie zdrowego i chorego człowieka”
2. „Żywienie dzieci w zdrowiu i chorobie” pod red. Prof. Mariana Krawczyńskiego
3. A. Juruć, P. Bogdański„Otyłośc i co dalej? O psychologicznych konsekwencjach nadmiernej masy ciała”.
4. M.Bąk-Sosnowksa, A.Sobiegała, K. Sitnik-Warchulska, A.Wons, A.Michalak (2009) Od nadwagi do równowagi- podejście systemowe w leczeniu otyłości.

Sylwia Pacyna

Suszone owoce coraz częściej goszczą w naszym menu- jako dodatek w zdrowych batonach, ciastach, mesli. Polacy najczęściej sięgają po rodzynki, suszone śliwki, żurawinę oraz morele. Suszone owoce mają swoich zwolenników oraz przeciwników.

Wady suszonych owoców
Proces suszenia powoduje zmniejszenie zawartości wody w owocach, co powoduje większą koncentrację cukrów prostych. Zmianie ulega również barwa owoców, co wpływa na mniejszą atrakcyjność dla konsumenta. Producenci żywności chcąc temu zapobiec stosują substancję konserwującą- dwutlenek siarki (oznaczony jako E220, bądź używają sformułowania „zawiera siarczyny”). Zastosowanie dwutlenku siarki w celu zapobiegania ciemnieniu owoców wiąże się z koniecznością umieszczenia przez producenta żywności takiej informacji na opakowaniu gotowego produktu. Konieczność taka wynika, z szkodliwego działania E220, gdy jest on spożywany w nadmiernej ilości, głównie przez osoby zmagające się z chorobami dróg oddechowych tj., astmy gdyż może nasilać jej objawy. Na opakowaniu suszonych owoców możemy również znaleźć symbol E200, jest to oznaczenie kwasu sorbowego, który jest stosowany w celu zachowania odpowiedniej miękkości owoców. Inne dodatki, które możemy znaleźć w suszonych owocach to regulatory kwasowości m.in. kwas jabłkowy, oleje roślinne tj.: olej bawełniany, słonecznikowy; a także cukier, dwa ostatnie dodatkowo zwiększają kaloryczność suszonych owoców.

Zalety suszonych owoców
Suszone owoce stanowią dobre źródło błonnika pokarmowego. Są znakomitym zamiennikiem cukru w wypiekach. Zawierają wiele witamin i składników mineralnych, które działają korzystnie na prace naszego organizmu. Dodatkowo są bogate w polifenole stanowiące obronę przed nowotworami. Wybierane często suszone śliwki zawierają sporo błonnika, który jest pomocy w walce z zaparciami oraz witaminy E zwanej witaminą młodości. Morele suszone stanowią dobre źródło beta karotenu, który działa antynowotworowo. Suszone figi zawierają sporą ilość wapnia, są szczególnie polecane osobom na dietach roślinnych, ponieważ występuje u nich zwiększone ryzyko niedoboru tego składnika mineralnego. To tylko kilka przykładów cennych wartości suszonych owoców.
Suszone owoce zawierają sporo zalet, są wartościowym elementami diety, jednak spożywane w nadmiernej ilości mogą spowodować wzrost tkanki tłuszczowej, ponieważ są produktami wysokokalorycznymi. Zachowując umiar w spożyciu owoców suszonych możemy wzbogacić nasza dietę w cenne składniki mineralne, witaminy, błonnik pokarmowy. Wybierając suszone owoce ze sklepowej półki zawsze zwracajmy uwagę na etykietę. Kupujmy te, które nie są konserwowane oraz wzbogacane w oleje roślinne i cukier. Możemy również sami suszyć owoce- jabłka, śliwki, żurawinę, wtedy mamy pewność, że owoce te nie zawierają dodatku substancji konserwujących, olejów roślinnych czy cukru.

Autorka prowadzi stronę PASJA DIETA

Siemię lniane jest produktem trochę niedocenianym przez Polaków. Lubimy nowinki ze świata, obco brzmiące nazwy przyciągają uwagę klientów niczym magnez. Często zapominamy, że mamy swoje tzw. superfoods, do tej grupy należy między innymi siemię lniane. Ma ono bardzo wiele właściwości zdrowotnych i nie powinno go zabraknąć w naszej diecie.

W sklepach możemy znaleźć siemię lniane brązowe i złociste, to drugie ma więcej substancji odżywczych. Siemię lniane najlepiej kupować w ziarenkach i mielić bezpośrednio przed spożyciem , gdyż zmielone nasiona szybko ulegają oksydacji.

Siemię lniane zawiera duże ilości błonnika naturalnego, co powoduje ,że dzięki regularnemu spożywaniu, w naturalny sposób możemy uporać się z problemami z zaparciami. Jest źródłem cynku, magnezu, żelaza, zawiera witaminy z grupy B i witaminę E, zawiera nienasycone kwasy tłuszczowe, dzięki czemu zapobiega stanom zapalnym w naszym organizmie i wzmacnia odporność.

Ze względu na dużą zawartości błonnika należy nasz organizm przyzwyczaić do spożywania siemienia, czyli należy zacząć od małej dawki, np. od jednej łyżeczki i w miarę potrzeb zwiększać dawkę- maksymalnie do 3 łyżeczek na dzień.

Siemię lniane możemy spożywać zalane ciepłą wodą lub jako dodatek do owsianek, koktajli, jogurtów, sałatek.
Siemię lniane w postaci półpłynnej zalecane jest w zapaleniu oskrzeli, chorobie wrzodowej, kaszlu. Świetnie działa na popękaną lub łuszczącą się skórę. Siemię lniane świetnie sprawdza się również w pielęgnacji wysuszonej skóry dzieci, gdyż olej lniany przyspiesza regenerację błon śluzowych i naskórka, w takim wypadku należy zagotować całe ziarna w wodzie i wlać gotowy kisiel do wanienki z wodą.

Źródła:

Portal ABC Zdrowie

Akademia Witalności