Rodzaje soków owocowych. Jaki sok wybrać?

Opracowanie dr Krystyna Pogoń  Centrum Dietetyczne Dietific

Każdy sok owocowy (w tym pomidorowy) to produkt zupełnie naturalny – zgodnie z restrykcyjnymi przepisami obowiązującymi w Polsce i UE do soków nie wolno dodawać żadnych dodatków, w tym nawet cukru. Niezależnie więc od tego jaki wybierzemy, jeżeli nazwa zawiera słowo „sok” jest to jednoznaczne z tym, że zawiera on wyłącznie składniki pochodzące z owoców.

Zgodnie z aktualnym stanowiskiem Instytutu Żywności i Żywienia, w naszej codziennej diecie 1 szklanka soku (o objętości 200 ml) może zastąpić porcję owoców – jest to więc tego rodzaju odpowiednik posiłku, a nie napój. Część dietetyków nie zgadza się nawet z takim podejściem, twierdząc, że zawsze zjedzenie całego owocu jest bardziej korzystne niż wypicie nawet najlepszego soku – ze względu na pozbawienie owoców podczas tłoczenia cennych składników związanych błonnikiem.

Należy też pamiętać, że Indeks Glikemiczny soku jest zawsze wyższy niż samego owocu, więc nie są one polecane w diecie osób mających problem z tolerancją glukozy. Choć sok jest naturalnym źródłem cukrów owocowych, to ich zawartość jest porównywalna jak cukru spożywczego w innych napojach słodzonych, a wartość energetyczna 1 litra to około 400 kcal, a więc 1/5 dziennego zapotrzebowania energetycznego dorosłego człowieka (przy zalecanej ilości płynów w diecie na poziomie 2-2.5 l). W związku z tym soki nie mogą zastąpić nam wody i powinny być pite (a właściwie spożywane) w bardzo umiarkowanych ilościach.

Co do jakości soku to im bardziej świeży i naturalny sok tym bardziej jest on wartościowy pod kątem obecności składników odżywczych i prozdrowotnych. Najlepszym wyborem będą więc przygotowywane w domu soki wytłoczone bezpośrednio z owoców i od razu spożyte. W drugiej kolejności należy polecić soki bezpośrednio tłoczone (tzw. NFC – Not From Concentrate) naturalnie mętne – można je dostać zarówno w małych butelkach, kartonach jak i dużych opakowaniach typu bag-in-box.

Choć wydawałoby się, że te niepasteryzowane tzw. „jednodniowe” będą miały wyższą wartość odżywczą przypominając te domowe, to jednak często występuje problem z ich jakością mikrobiologiczną. W rzeczywistości nie znajdą się one w sklepie zaraz po wytłoczeniem, a czas pomiędzy tłoczeniem a spożyciem (czasem nawet 3 doby) jest wystarczający żeby bytowały w nim drobnoustroje, które osobom o bardziej wrażliwym układzie pokarmowym i odpornościowym mogą zaszkodzić. Zdrowe dorosłe osoby mogą sobie pozwolić na wypicie takich soków, ale dzieciom i osobom starszym oraz kobietom w ciąży należy zdecydowanie podawać soki pasteryzowane.

Sokami najmniej atrakcyjnymi (choć nie bezwartościowymi) pod kątem wartości odżywczej będą soki odtworzone z koncentratu (inaczej nazywane 100%). Ze względu na wysokie koszty składowania wody (czy jej transportu w przypadku soków z owoców, które nie rosną w naszej strefie klimatycznej) większość soków owocowych jest zaraz po tłoczeniu zagęszczana poprzez odparowanie wody. Zanim sok trafi do kartonu dodaje się wodą w ilości jaka została wcześniej odparowana. Ponieważ sok taki kilka razy spotyka się z wysoką temperaturą będzie mniej zasobny w składniki takie jak witamina C czy przeciwutleniacze. Często też takie soki są produkowane w wersji klarownej, a więc są zupełnie pozbawione błonnika pokarmowego oraz tych składników bioaktywnych, które są z nim związane chemicznie.Jeżeli decydujemy się na sok odtworzony warto wybierać te mętne – jak choćby pomarańczowy czy mętne soki jabłkowe – będą się cechowały wyższą wartością odżywczą.

Obecnie też na rynku pojawia się coraz więcej produktów na bazie klasycznych soków jak koktajle owocowe czy smoothie gdzie oprócz soku w składzie obecne są fragmenty całych owoców lub przeciery owocowe. Produkty te mogę dobrze zastępować całe owoce w diecie, szczególnie w okresie zimowym i wczesnowiosennym kiedy oprócz jabłek i importowanych cytrusów świeże owoce są praktycznie niedostępne. Mając do wyboru nie spożyć owoców lub wypić szklankę każdego z opisanych powyżej typów soku owocowego należy zdecydowanie polecić sok.

Dietific

 

 

Jeden komentarz dla "Rodzaje soków owocowych. Jaki sok wybrać?"

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.